Lokalizacja: Strona główna >> Kraol Lipinski
Kraol Lipinski
KAROL LIPIŃSKI
Ur. 30 X (4 XI) 1790, Radzyń; zm.16 XII 1861 Urłów pod Lwowem
Karol Lipiński wcześnie rozpoczął naukę gry na skrzypcach u ojca, muzyka-amatora. Przez jakiś czas grał również na wiolonczeli, co wpłynęło na późniejszy, właściwy mu wielki i pełny ton, W 1810 zostaje pierwszym skrzypkiem w lwowskim teatrze operowym, w 1912 — kapelmistrzem tejże orkiestry. Zainteresowany w najwyższym fitopniu kunsztem Paganiniego, młody skrzypek — już wówczas sławny w Polsce — wyjeżdża za granicę. W 1818 poznaje wielkiego włoskiego wirtuoza, zdobywa jego uznanie. Dwukrotnie razem występują. Sława Lipińskiego zatacza coraz szersze kręgi w krajach Europy zachodniej. Koncertuj e w Niemczech, Polsce I Rosji, w latach trzydziestych w Paryżu, Londynie i Wiedniu, otoczony podziwem i entuzjazmem słuchaczy i krytyków. W 1839 przyjmuje stanowisko koncertmistrza w orkiestrze Opery drezdeńskiej; pozostaje tam przez 20 lat, pełniąc również funkcję ,.dyrektora muzyki" w katolickim Kościele dworskim. Był bardzo wysoko cenionym wykonawcą muzyki kameralnej (grywał z F. Lisztem sonaty skrzypcowe Beethovena). Pod sam koniec życia, mając lat blisko 70, powraca do swego majątku, znajdującego się w okolicach Lwowa. Uznany był przez współczesnych za godnego rywala Paganiniego. Zawdzięczał to świetnej technice i niezwykłemu brzmieniu skrzypiec. Uderzające właściwości jego gry to piękny, głęboki i nośny ton, nadzwyczaj precyzyjna intonacja, wielka biegłość w pasażach i akordach. Zdobycze techniczne Lipińskiego obrazują najlepiej jego Kaprysy z opusów 2, 10, 27 i 29, stanowiące kolejne ogniwo w rozwoju wiolinistyki i stawiające swego twórcę w szeregu takich kompozytorów, jak Tartini, Vivaldi czy Locatelli. z innych utworów skrzypcowych Lipińskiego wymienić należy ronda koncertowe, polonezy i fantazje na tematy operowe. Opera Syrena Dnlestm nie miała nigdy większego powodzenia. Wziętością natomiast cieszyły się wydane wespół z Wacławem z Oleska (Zaleskim) ludowe melodie galicyjskie — polskie l ruskie — z własnym akompaniamentem. Styl utworów Lipińskiego stoi na pograniczu klasycyzmu i wczesnego romantyzmu. Czterech reprezentujących styl wirtuozowski koncertów skrzypcowych Lipińskiego, które swego czasu zyskały znaczną popularność, do dziś grywany bywa drugi, Koncert wojskowy D-dur op. 21 (Concerto mililaire), utwór zwarty, wartki, obfitujący w interesujące pomysły melodyczne, żywy rytmicznie, silnie skontrastowany. Typ „koncertów wojskowych" bardzo lubiany był od czasu rewolucji francuskiej i wielu kompozytorów pisało na przełomie XVIII i XIX w. tego rodzaju dzieła, do których charakteru nawiązał też Beethoven w swoim Koncercie fortepianowym Es-dur.