Lokalizacja: Strona główna >> Kompozytorzy >> Karol Kurpinski
Karol Kurpinski
KAROL KURPIŃSKI
Ur. 6 III 1785, Włoszakowice; zm. 18 IX 1857, Warszawa
Dzieciństwo spędził Kurpiński w Wielkopolsce, gdzie jako 12-letni chłopiec został organistą w Sarnowie. W 1800 udaje się do Moszkowa (Małopolska wsch.) — przez dziesięć lat jest tam członkiem kapeli dworskiej i nauczycielem muzyki. Od 1810 mieszka w Warszawie; działał jako drugi dyrygent opery w Teatrze Narodowym. Z lat tych pochodzą pierwsze większe utwory: opery Dwie chatki i Paląc Lucypera. W 1820 Kurpiński zakłada pierwsze polskie czasopismo muzyczne (wychodziło, niestety, tylko półtora roku), „Tygodnik Muzyczny", na którego łamach prowadzi żywą działalność publicystyczno-recenzencką. Cztery lata później powierzono mu (po dymisji J. Elsnera) stanowisko dyrektora Opery. Praca artystyczna i organizacyjna Kurpińskiego przyczyniła się ogromnie do szerokiego rozwoju tej placówki muzycznej. "W 1835 organizuje Szkołę. Śpiewu przy Teatrze Wielkim, którą prowadzi przez kilka lat. W 1840 rezygnuje ze stanowiska pierwszego dyrygenta, zaś w ostatnim okresie w ogóle z udziału w życiu muzycznym.
Pozostawił Karol Kurpiński po sobie około 30 dzieł scenicznych; prawie wszystkie te dzieła skomponował w dziesięcioleciu 1811—21. Niektóre opery (Pattte Lucypsra, Zamek na Czorsztynie, Szarlatan) przeżywają dziś swój mały renesans, wykonywane niekiedy estradowe lub w radiu. Żywej aktualności dzieła Kurpińskiego nie zachowały: w momencie powstania były już zjawiskiem stylistycznie wtórnym w stosunku do muzyki klasyków wiedeńskich (głównie Mozarta), silnie zaznaczały się w nich także wpływy Bossiniego. Nie były jednak Kurpińskiemu obce aktualne tendencje rozwojowe, zwłaszcza w dziedzinie opery; twórca pierwszej polskiej wielkiej opery historycznej, wykorzystywał on również tematykę; fantastyczną, legendarna, sięgał do muzyki ludowej, co wytyczało kierunek wczesnoromantyczny w muzyce polskiej. Ważniejsze utwory: sceniczne — Paląc Lucypera 1811, Jadwiga, królowa Polski 1314, Zamek na Czorsztynie 1819, Cecylia Piase-czyńska 1829; symfoniczne — Koncert na klarnet i orkiestrę 1823, Cavatina na trąbkę i orkiestrę 1825, uwertury do oper, rn. in. Dwie chatki, Ruiny Babilonu, Kalmara, Marcinowa w seraju, Czaromysl, Pisał Kurpiński także utwory kameralne, fortepianowe, pieśni (patriotyczne: Warszawianka, Czas do boju, czas, Mazur Chtopickiego).